Under de Nederlânske tekst fynst de tekst yn it Frysk
Frysk en discriminatie
Als we het in de wet hebben over ras, gaat het niet alleen om hoe iemand eruitziet. Het begrip wordt ruim uitgelegd. Het gaat ook om een herkenbare groep mensen die bij elkaar horen door hun afkomst, cultuur, geschiedenis en het gebied waar zij vandaan komen. Dit noemen we ook wel etnische afkomst. Friezen zijn zo’n herkenbare groep binnen Nederland.
Binnen Fryslân hebben ze namelijk:
- Een eigen gebied: Fryslân
- Een eigen cultuur en tradities
- Een gedeelde geschiedenis
- En een eigen taal: het Frysk.
De taal maakt zichtbaar en hoorbaar dat iemand Fries is. De Friese taal is dus een belangrijk kenmerk van de Friese bevolkingsgroep.
Als iemand ongelijk wordt behandeld omdat diegene Fries is, kan dat discriminatie op grond van ras (etnische afkomst) zijn. En als iemand wordt achtergesteld omdat diegene Frysk spreekt, kan dat daar direct mee samenhangen. Gelijke behandeling betekent daarom ook: Respect voor de Friese taal en voor de mensen die zich ermee identificeren.
De Friese taalwet in de praktijk
De positie van het Frysk is vastgelegd in de Wet gebruik Friese taal. Deze wet geldt specifiek in Fryslân en regelt onder meer:
- Dat inwoners het recht hebben om het Frysk te gebruiken in contact met bestuursorganen in Fryslân
- Dat het Frysk gebruikt mag worden in de rechtspraak binnen de provincie
- Dat overheden beleid moeten voeren om het gebruik van de Friese taal te bevorderen.
In de praktijk betekent dit dat inwoners in het Frysk mogen communiceren met gemeenten en andere overheidsinstanties in Fryslân. Overheidsinstanties moeten het gebruik van het Frysk mogelijk maken. De wet onderstreept dat het Frysk binnen de provincie een gelijkwaardige positie heeft naast het Nederlands.
Discriminatie.nl Fryslân
Discriminatie.nl Fryslân vraagt voortdurend aandacht voor het behoud en de versterking van de Friese taal. Taal is onderdeel van identiteit en culturele erkenning.
Met de Provinciale Staten van Fryslân zijn afspraken gemaakt om de Friese taal nadrukkelijker als ankerpunt in beleid en bewustwording te positioneren. Daarbij is ook afgesproken dat meldingen van taaldiscriminatie in Fryslân door Discriminatie.nl Fryslân worden behandeld.
Mensen die discriminatie ervaren vanwege het gebruik van het Frysk, kunnen hiervan melding doen bij Discriminatie.nl Fryslân. Samen wordt gekeken wat er is gebeurd en welke stappen mogelijk zijn. Zo werken we aan gelijke behandeling, óók als het om taal gaat.
Frysk en diskriminaasje
As wy it yn ’e wet hawwe oer ras, giet it net allinnich om hoe’t immen derút sjocht. It begryp wurdt breed útlein. It giet ek om in werkenbere groep minsken dy’t by elkoar hearre troch harren komôf, kultuer, skiednis en it gebiet dêr’t sy weikomme. Dat neame wy ek wol etnyske komôf.
Friezen binne sa’n werkenbere groep yn Nederlân. Yn Fryslân diele sy:
- In eigen gebiet: Fryslân
- In eigen kultuer en tradysjes
- In dielde skiednis
- En in eigen taal: it Frysk.
Dy taal makket sichtber en hearber dat immen Fries is. De taal is dus net it ras sels, mar wol in wichtich ûnderdiel fan de Fryske befolkingsgroep.
As immen ûngelyk behannele wurdt omdat hy of sy Fries is, kin dat diskriminaasje op grûn fan ras (etnyske komôf) wêze. En as immen eftersteld wurdt omdat hy of sy Frysk sprekt, kin dat dêr streekrjocht mei gearhingje. Gelyk behanneljen betsjut dêrom ek: respekt foar de Fryske taal en foar de minsken dy’t har dêrmei identifisearje.
De Fryske taalwet yn ’e praktyk
De posysje fan it Frysk is fêstlein yn de Wet gebrûk Fryske taal. Dy wet jildt spesifyk yn Fryslân en regelt ûnder mear:
- Dat ynwenners it rjocht hawwe om it Frysk te brûken yn kontakt mei bestjoersorganen yn Fryslân
- Dat it Frysk brûkt wurde mei yn de rjochtspraak binnen de provinsje
- Dat oerheden belied fiere moatte om it gebrûk fan de Fryske taal te befoarderjen.
Yn ’e praktyk betsjut dit dat ynwenners yn it Frysk kommunisearje meie mei gemeenten en oare oerheidsynstânsjes yn Fryslân. Oerheidsynstânsjes moatte it gebrûk fan it Frysk mooglik meitsje. De wet toant dat it Frysk binnen de provinsje in lykweardige posysje hat mei it Nederlânsk.
Discriminatie.nl Fryslân
Discriminatie.nl Fryslân freget hieltyd omtinken foar it behâld en de fersterking fan de Fryske taal. Taal is ûnderdiel fan identiteit en kulturele erkenning. Mei de Provinsjale Steaten fan Fryslân binne ôfspraken makke om de Fryske taal dúdliker as ankerpunt yn belied en bewustwurding te posysjonearjen. Dêrby is ek ôfpraat dat meldingen fan taaldiskriminaasje yn Fryslân troch Discriminatie.nl Fryslân behannele wurde.
Minsken dy’t diskriminaasje ûnderfine troch it gebrûk fan it Frysk, kinne hjirfan melding dwaan by Discriminatie.nl Fryslân. Tegearre wurdt sjoen wat der bard is en hokker stappen mooglik binne. Sa wurkje wy oan gelikense behanneling ek as it om taal giet.